Γιώργος Παξινός- Αθανάσιος Φωκάς: Η συζήτηση των δύο κορυφαίων ακαδημαϊκών στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο

0128ac171019 2310

Το Μητροπολιτικό Κολλέγιο είχε την τιμή να υποδεχτεί τους Ακαδημαϊκούς Γιώργο Παξινό [Πανεπιστήμιο Νέας Νοτίου Ουαλίας] και κ. Αθανάσιο Φωκά [Πανεπιστήμιο Cambridge] για μια συζήτηση πάνω στις έννοιες της ψυχής και της ελεύθερης βούλησης με θέμα: «Συνείδηση, Ψυχή, Ελεύθερη Βούληση: Πραγματικότητα και Αυταπάτη». Εκατοντάδες φοιτητές και ενδιαφερόμενοι είχαν την ευκαιρία να δουν δύο διεθνώς κορυφαίους Έλληνες επιστήμονες να διεξάγουν έναν επιστημονικό διάλογο σχετικά με τον ρόλο του εγκεφάλου στη διαμόρφωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, των αποφάσεων και, τελικά, του χαρακτήρα του κάθε ατόμου. Η συζήτηση, η οποία έλαβε χώρα στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Campus Αθήνας με συντονιστή τον κ. Τάσο Γερμενή, Ομότιμο Καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

0022ac291019

Κατά τη διάρκεια της συζήτησή τους, οι δύο ομιλητές προσπάθησαν να διαλευκάνουν τις έννοιες της ψυχής και της ελεύθερης βούλησης, ο καθένας με τα δικά του επιχειρήματα. «Είναι πολύ μεγάλη τιμή να βρίσκομαι ανάμεσα σε δύο βουνά», δήλωσε ο κ. Γερμενής συστήνοντας τους δύο ομιλητές και δίνοντας το έναυσμα για την έναρξη της συζήτησης. 

Τον λόγο πήρε πρώτα ο κ. Παξινός: «Οι ψυχολόγοι ισχυρίζονται ότι αυτό που διαμορφώνει το χαρακτήρα μας είναι το γενετικό προίκισμα όπως αυτό λαξεύεται από το περιβάλλον. Ο Chomsky, σε αντίθεση με τους νευροεπιστήμονες, υποστηρίζει ότι υπάρχει ελευθερία, ότι δεν είναι μόνο οι νευρώνες στους οποίους πρέπει να αναζητήσουμε την ελευθέρα βούληση. Οι νευροεπιστήμονες πιστεύουμε ότι οι άνθρωποι είμαστε μια μαριονέτα που έχει λαξευτεί από το περιβάλλον. Θα ήταν ωραία αν μπορούσαμε να αδράξουμε ένα από τα νήματα με τα οποία ο εγκέφαλος μας κινεί. Αυτή δεν είναι μια καινούρια άποψη. Ο Ιπποκράτης έλεγε ότι από τον εγκέφαλο και μόνο πηγάζουν η ευχαρίστηση, η χαρά, το γέλιο, ο πόνος, η λύπη και τα δάκρυα. Η ελευθερία που έχουμε είναι μια ελευθερία περιορισμένη (freedom light). Θα ήταν όμορφα να υπάρχει ψυχή γιατί έτσι θα μπορούσε να υπάρχει και μια διέξοδος για ελευθερία. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι υπάρχει ψυχή καθώς ήδη υπάρχει ένα όργανο στο οποίο εδρεύει η λογική, πλάθεται η αγάπη, παίρνονται οι αποφάσεις, αποταμιεύονται οι μνήμες. Ελπίζω ότι ορισμένοι από εμάς θα απαλλαγούμε από την τριπλή αυταπάτη ότι υπάρχει ψυχή, υπάρχει ελευθέρα βούληση και ότι είμαστε κατασκευασμένοι κατ' εικόνα και καθ' ομοίωση του θείου».

0048ac291019

Ο κ. Φωκάς παίρνοντας θέση στα λεγόμενα του κ. Παξινού και επικαλούμενος τα πειράματα του νευροεπιστήμονα Μπέντζαμιν Λίμπετ, τοποθετήθηκε με το εξής επιχείρημα: «Δεν υπάρχει καμία έκφραση συνειδητότητας στην οποία να μην υπάρχει από πριν κάτι το ασυνείδητο. Ο εγκέφαλος μας μάς ενημερώνει γι' αυτό που πιστεύει ότι μας συμφέρει να μάθουμε 1/3 του δευτερολέπτου πριν εμείς το αντιληφθούμε. Με άλλα λόγια, οτιδήποτε εμείς κατανοούμε ή γνωρίζουμε, ο εγκέφαλός μας το γνωρίζει από πριν. Για παράδειγμα, όταν αντιλαμβανόμαστε ότι πήραμε την απόφαση να κάνουμε κάτι, ο εγκέφαλος μας είχε πάρει την απόφαση πριν εμείς το αντιληφθούμε[...] Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε ελεύθερη βούληση».  

 

Στο τέλος της συζήτησης το κοινό είχε την ευκαιρία να εκφράσει απορίες, αλλά και να θέσει δικούς του προβληματισμούς και ερωτήσεις πάνω στο θέμα.  

 

 Λίγα λόγια για τους δύο ομιλητές 

Ο κ. Γιώργος Παξινός είναι Ακαδημαϊκός, NHRMC Fellow του Neuroscience Research Australia και Καθηγητής Ιατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νέας Νοτίου Ουαλίας, στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. Έχει γράψει και εκδώσει 52 βιβλία και έχει ανακαλύψει περισσότερες από 90 περιοχές του εγκεφάλου με πιο πρόσφατο τον ενδοσχοινιοειδή πυρήνα, γεγονός που τον έχει καταξιώσει διεθνώς ως τον χαρτογράφο του ανθρώπινου εγκεφάλου. 

O κ. Αθανάσιος Φωκάς είναι Ακαδημαϊκός, Καθηγητής στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής Πανεπιστήμιο του Cambridge του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι συγγραφέας 12 βιβλίων με ένα από αυτά το οποίο εστιάζει στις Πολύπλοκες Μεταβλητές χρησιμοποιείται ως διδακτικό βοήθημα στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου (MIT, Cambridge, Oxford, Harvard). Το 1997 ανακάλυψε τη μέθοδο για τη λύση των λεγομένων Μερικών Διαφορικών Εξισώσεων η οποία, από τότε, αναφέρεται ως «μέθοδος Φωκά» στη βιβλιογραφία. Πρόσφατα, έδωσε μια νέα μεθοδολογική προσέγγιση με την οποία πρότεινε λύση σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των Μαθηματικών, την υπόθεση Lindelöf που προτάθηκε ως εικασία το 1908 σχετικά με το ρυθμό ανάπτυξης της λειτουργίας της συνάρτησης ζήτα του Ρίμαν.